हराउँदै जाने वस्तु, जन्मिँदै जाने भविष्य : याम बहादुर थापा मगर ( कविता )
कपन अनलाइन
काठमाण्डौ, असार १४।
टर्चलाइट हरायो,
क्यालकुलेटर हरायो,
लाल्टीन हरायो,टुकी हरायो,
चक हरायो, खरका घर हराए ।
समयको नदी कहिल्यै रोकिँदैन ।
हिजोको आवश्यकता आज इतिहास बन्छ,
आजको नवीनता भोलिको स्मृति बन्छ ।
मानव सभ्यता यही परिवर्तनको यात्रामा अगाडि बढिरहेको छ ।
सूचना र प्रविधिको तीव्र विकासले
संसारलाई एकै गाउँमा रूपान्तरण गरिदिएको छ ।
हातमा रहेको मोबाइलले टर्चको काम पनि गरिदियो,
क्यालकुलेटरको हिसाब पनि गरिदियो,
रेडियो, घडी, नक्सा र पुस्तकको कामसमेत गर्न थाल्यो ।
कुनै समय गाउँका गल्लीहरू लाल्टीनको उज्यालोले चम्किन्थे,
टुकीको मधुरो प्रकाशमा विद्यार्थीहरू सपना लेख्थे,
चकले कालोपाटीमा ज्ञानका अक्षर कोथ्र्यो,
खरका घरहरूले प्रकृतिसँगको आत्मीय सम्बन्ध बोकेका थिए ।
आज ती दृश्यहरू दुर्लभ हुँदै गएका छन् ।
तर यसको अर्थ ती वस्तुहरू व्यर्थ थिए भन्ने होइन ।
ती हाम्रा इतिहास हुन्,
हाम्रो संस्कृति हुन्,
हाम्रो संघर्ष र सिर्जनशीलताको प्रमाण हुन् ।
विकासको यात्रा नयाँ आविष्कारसँगै अघि बढ्नुपर्छ,
तर पुरानाको सम्मान पनि सँगै बाँच्नुपर्छ ।
नयाँ प्रविधिलाई अँगाल्दै गर्दा
हामीले पुराना सीप, ज्ञान,
कला र परम्परालाई संरक्षण गर्न सक्नुपर्छ ।
किनकि जरा बिनाको रुख जति अग्लो भए पनि टिक्दैन ।
आज संसार कृत्रिम बुद्धिमत्ता,
रोबोटिक्स र डिजिटल प्रविधितर्फ दौडिरहेको छ ।
भोलि अहिलेका धेरै उपकरणहरू पनि संग्रहालयका सामग्री बन्न सक्छन् ।
तर हरेक पुस्ताले आफ्नो इतिहास,
मौलिकता र पहिचान जोगाउने जिम्मेवारी बोक्नुपर्छ ।
लोपोन्मुख वस्तु, भाषा, संस्कृति र परम्पराको पनि बाँच्ने अधिकार हुन्छ ।
उनीहरू केवल अतीतका अवशेष होइनन्,
भविष्यका लागि सिकाइका पाठशाला हुन् ।
त्यसैले विकासलाई स्वागत गरौं,
नवीनतालाई प्रोत्साहन गरौं,
तर पुराना मूल्य, मौलिकता र सम्पदालाई पनि सम्मान गरौं ।
नयाँ फूल फुलाउने क्रममा पुराना जराहरू नकाटौं ।
किनकि सभ्यताको वास्तविक सौन्दर्य
नयाँ र पुरानाको सन्तुलित सहयात्रामा नै लुकेको हुन्छ ।
हराउँदै जाने वस्तुहरूलाई सम्झने मन,
आविष्कार हुँदै जाने भविष्यलाई अँगाल्ने साहस,
र मौलिकताको संरक्षण गर्ने चेतना
यही हो समुन्नत समाजको उज्यालो बाटो ।
यही हो विकास र पहिचानबीचको सुन्दर समन्वय ।
क्यालकुलेटर हरायो,
लाल्टीन हरायो,टुकी हरायो,
चक हरायो, खरका घर हराए ।
समयको नदी कहिल्यै रोकिँदैन ।
हिजोको आवश्यकता आज इतिहास बन्छ,
आजको नवीनता भोलिको स्मृति बन्छ ।
मानव सभ्यता यही परिवर्तनको यात्रामा अगाडि बढिरहेको छ ।
सूचना र प्रविधिको तीव्र विकासले
संसारलाई एकै गाउँमा रूपान्तरण गरिदिएको छ ।
हातमा रहेको मोबाइलले टर्चको काम पनि गरिदियो,
क्यालकुलेटरको हिसाब पनि गरिदियो,
रेडियो, घडी, नक्सा र पुस्तकको कामसमेत गर्न थाल्यो ।
कुनै समय गाउँका गल्लीहरू लाल्टीनको उज्यालोले चम्किन्थे,
टुकीको मधुरो प्रकाशमा विद्यार्थीहरू सपना लेख्थे,
चकले कालोपाटीमा ज्ञानका अक्षर कोथ्र्यो,
खरका घरहरूले प्रकृतिसँगको आत्मीय सम्बन्ध बोकेका थिए ।
आज ती दृश्यहरू दुर्लभ हुँदै गएका छन् ।
तर यसको अर्थ ती वस्तुहरू व्यर्थ थिए भन्ने होइन ।
ती हाम्रा इतिहास हुन्,
हाम्रो संस्कृति हुन्,
हाम्रो संघर्ष र सिर्जनशीलताको प्रमाण हुन् ।
विकासको यात्रा नयाँ आविष्कारसँगै अघि बढ्नुपर्छ,
तर पुरानाको सम्मान पनि सँगै बाँच्नुपर्छ ।
नयाँ प्रविधिलाई अँगाल्दै गर्दा
हामीले पुराना सीप, ज्ञान,
कला र परम्परालाई संरक्षण गर्न सक्नुपर्छ ।
किनकि जरा बिनाको रुख जति अग्लो भए पनि टिक्दैन ।
आज संसार कृत्रिम बुद्धिमत्ता,
रोबोटिक्स र डिजिटल प्रविधितर्फ दौडिरहेको छ ।
भोलि अहिलेका धेरै उपकरणहरू पनि संग्रहालयका सामग्री बन्न सक्छन् ।
तर हरेक पुस्ताले आफ्नो इतिहास,
मौलिकता र पहिचान जोगाउने जिम्मेवारी बोक्नुपर्छ ।
लोपोन्मुख वस्तु, भाषा, संस्कृति र परम्पराको पनि बाँच्ने अधिकार हुन्छ ।
उनीहरू केवल अतीतका अवशेष होइनन्,
भविष्यका लागि सिकाइका पाठशाला हुन् ।
त्यसैले विकासलाई स्वागत गरौं,
नवीनतालाई प्रोत्साहन गरौं,
तर पुराना मूल्य, मौलिकता र सम्पदालाई पनि सम्मान गरौं ।
नयाँ फूल फुलाउने क्रममा पुराना जराहरू नकाटौं ।
किनकि सभ्यताको वास्तविक सौन्दर्य
नयाँ र पुरानाको सन्तुलित सहयात्रामा नै लुकेको हुन्छ ।
हराउँदै जाने वस्तुहरूलाई सम्झने मन,
आविष्कार हुँदै जाने भविष्यलाई अँगाल्ने साहस,
र मौलिकताको संरक्षण गर्ने चेतना
यही हो समुन्नत समाजको उज्यालो बाटो ।
यही हो विकास र पहिचानबीचको सुन्दर समन्वय ।
सहकार्य : कपन बानेश्वर साहित्यिक साप्ताहिक
तपाइँको प्रतिक्रिया ।
