बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाले रसुवा जिल्लाको भोटेकोशी नदीमा आएको आकस्मिक बाढीबाट प्रभावित नागरिकहरूको राहत, उद्धार तथा पुनर्स्थापना कार्यमा सहयोग पुर्‍याउने उद्देश्यले रु. १५ लाख ७२ हजार आर्थिक सहयोग गर्ने निर्णय गरेको छ।

२०८३ भदौ १० गते बसेको बैठकले नगरपालिकाका तथा मातहतका कार्यालयमा कार्यरत कर्मचारीहरूबाट संकलित उक्त रकम प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा जम्मा गर्ने निर्णय गरेको हो।

विपद्को कठिन परिस्थितिमा बाढी प्रभावित नागरिकप्रति ऐक्यबद्धता, मानवीय संवेदना र सामाजिक उत्तरदायित्व व्यक्त गर्दै नगरपालिकाले राहत, उद्धार तथा पुनर्स्थापनामा निरन्तर सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।

प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत अजय बर्तौलाले जारी गरेको सुचनामा  प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यक राहत तथा सहयोग उपलब्ध गराउन सम्बन्धित सरकारी निकाय, स्थानीय तह तथा सरोकारवाला संस्थासँग आवश्यक समन्वय र सहकार्य गर्ने तथा विपद् प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यक परेमा बुढानीलकण्ठ नगर अस्पतालको Rapid Response Medical Team (RRT) पूर्ण रूपमा परिचालन गर्ने निर्णय समेत गरिएको छ।

सुचना :

भोटेकोशी तथा त्रिशूली नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण रसुवा, नुवाकोट, धादिङलगायतका विभिन्न क्षेत्रमा उत्पन्न विपद्को अवस्थामा हिन्दू स्वयंसेवक संघ नेपाल, विश्व हिन्दू परिषद् नेपाल लगायतका संस्थाका स्वयंसेवकहरू उद्धार, सेवा तथा राहत कार्यका लागि प्रभावित क्षेत्रमा परिचालित भएका छन्।

बाढी तथा डुबानका कारण जोखिममा परेका नागरिकको उद्धार, सुरक्षित स्थानान्तरण तथा आवश्यक राहत सामग्री उपलब्ध गराउने उद्देश्यले स्वयंसेवकहरूको टोली प्रभावित क्षेत्रमा पुगेर स्थानीय अवस्थाको जानकारी लिने, आवश्यकताको पहिचान गर्ने तथा सम्बन्धित स्थानीय प्रशासन, स्थानीय तह र सुरक्षा निकायसँग समन्वय गरी सेवा तथा उद्धार कार्यमा जुटेको छ।

यसै क्रममा हिन्दू स्वयंसेवक संघ नेपाल र विश्व हिन्दू परिषद् नेपाल का स्वयंसेवकहरूको टोली प्रभावित क्षेत्रमा पुगिसकेको छ। टोलीले स्थानीय निकाय तथा सुरक्षा निकायसँग आवश्यक समन्वय गर्दै उद्धार, राहत तथा मानवीय सेवाका कार्यहरू प्रारम्भ गरेको छ।

विश्व हिन्दू परिषद् नेपालले देशभर रहेका आफ्ना स्वयंसेवक तथा कार्यकर्ताहरूलाई आवश्यकताअनुसार प्रभावित क्षेत्रमा परिचालित भई उद्धार, सेवा तथा राहत कार्यमा सक्रिय रूपमा सहभागी हुन आह्वान गरेको छ। विपद्को यस कठिन घडीमा सबै स्वयंसेवक तथा सामाजिक संघ–संस्थालाई मानवीय सेवाका कार्यमा एकजुट भई सहयोग गर्नसमेत अनुरोध गरिएको छ।

बाढी तथा विपद्का कारण भएको जनधनको क्षतिप्रति हिन्दू स्वयंसेवक संघ नेपाल, विश्व हिन्दू परिषद् नेपाल लगायत प्रभावित क्षेत्रमा खटिएका संस्थाहरूले गहिरो दुःख व्यक्त गरेका छन्। यस विपद्मा ज्यान गुमाउनुहुने सम्पूर्णप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै शोकसन्तप्त परिवारजनप्रति हार्दिक समवेदना तथा घाइते एवं प्रभावित नागरिकहरूको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गरिएको छ।

किङ्स टी–१० इन्डोर टुर्नामेन्ट सिजन–२ को उपाधि रोयल स्पोट्र्स पार्क ब्लूले जितेको छ। रोयल स्पोट्र्स पार्कमा हिजो भएको फाइनलमा ब्याकयार्ड बीलाई ७६ रनले पराजित गर्दै रोयल स्पोट्र्स पार्क ब्लू च्याम्पियन बनेको हो।
फाइनलमा टस जितेर पहिले ब्याटिङ गरेको रोयल स्पोट्र्स पार्क ब्लूले निर्धारित ओभरमा २ विकेट गुमाउँदै ९८ रनको योगफल तयार गरेको थियो। टोलीका लागि नरेन्द्रले सर्वाधिक ३७ रन बनाए भने आश्रयले २० रनको योगदान दिए। ब्याकयार्ड बीका बलरमध्ये क्रिशले १ विकेट लिँदा १९ रन खर्चिए भने सृजलले विकेटविहीन रहँदै ९ रन दिएका थिए।
९९ रनको लक्ष्य पछ्याएको ब्याकयार्ड बी भने ७ विकेट गुमाउँदै २२ रनमै समेटियो। ब्याकयार्ड बीका लागि सृजलले  ८ रन तथा क्रिशले ३ रन बनाए।  यससँगै रोयल स्पोट्र्स पार्क ब्लूले फाइनलमा ७६ रनको फराकिलो जित निकाल्दै किङ्स टी–१० इन्डोर टुर्नामेन्ट सिजन–२ को उपाधि जित्न सफल भयो ।
फाइनल खेल सुरु हुनुअघि स्वर्गीय निर्मल पुर्जा (निम्सदाइ) को सम्झनामा विशेष श्रद्धाञ्जली कार्यक्रम आयोजना गरिएको थियो। कार्यक्रममा फाइनलमा पुगेका रोयल स्पोट्र्स पार्क ब्लू र ब्याकयार्ड बीका खेलाडीहरू, आयोजक समिति तथा उपस्थित सम्पूर्ण व्यक्तिहरूले दुई मिनेट मौनधारण गर्दै उनीप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गरेका थिए।
उक्त अवसरमा कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाका नगर प्रमुख मिठाराम अधिकारीको समेत उपस्थिति रहेको थियो। उनले खेलकुदको माध्यमबाट युवाहरूलाई एकताबद्ध गर्दै सकारात्मक दिशातर्फ अघि बढाउन यस्ता प्रतियोगिताले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताए।
प्रतियोगिताकी ब्रान्ड एम्बेसडर रजिना बिष्टको उपस्थितिले पनि प्रतियोगितालाई थप विशेष बनाएको थियो। नेपाली खेलकुद क्षेत्रमा आफ्नो पहिचान बनाएकी बिष्टलाई प्रतियोगिताको ब्रान्ड एम्बेसडरका रूपमा जोड्दै आयोजकले युवा खेलाडीहरूलाई प्रेरित गर्ने उद्देश्य राखेको जनाएको छ।
व्यक्तिगत विधामा प्रतियोगिताभर उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका हर्षल भण्डारी कुल ७ विकेटसहित उत्कृष्ट बलर घोषित भए। त्यस्तै अमित श्रेष्ठले कुल १०६ रन बनाउँदै उत्कृष्ट ब्याट्सम्यानको उपाधि हात पारे। प्रतियोगितामा प्रभावशाली प्रदर्शन गरेका लक्ष्मण देवकोटा ९निम्सभाइ० कुल १७ विकेटसहित प्लेयर अफ द टुर्नामेन्ट घोषित भए।
आयोजकले प्रतियोगितालाई सफल बनाउन सहयोग गर्ने सम्पूर्ण टोली, खेलाडी, अफिसियल, दर्शक, शुभेच्छुक तथा सहयोगीहरूप्रति हार्दिक धन्यवाद व्यक्त गरेको छ। त्यसैगरी आयोजक समितिले प्रतियोगिताका सम्पूर्ण प्रायोजक तथा साझेदारहरूप्रति विशेष आभार व्यक्त गरेको छ।
फुड एन्ड हाइड्रेसन पार्टनर जोयज् बर्गर, एजुकेसन पार्टनर फ्र्याङ्कलिन एजुकेसन कन्सल्टेन्सी, ट्राभल पार्टनर पाङ्गोलिन ट्राभल्स, बैंकिङ पार्टनर महालक्ष्मी विकास बैंक लिमिटेड तथा इन्टरटेन्मेन्ट पार्टनर द वन्डरल्यान्डले प्रतियोगितालाई सफल बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए। लुम्बिनी विकास बैंक लिमिटेड र रोयल चिया घरको समेत सहयोग रहेको थियो ।

जुगल नवगुरुकुल, बुढानीलकण्ठ–१०, कपन, काठमाडौँद्वारा आयोजित दोस्रो जुगल यू–१४ अन्तरविद्यालय फुटसल प्रतियोगिता–२०८३ सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ।

दुई दिनसम्म सञ्चालन भएको उक्त प्रतियोगितामा उपत्यकाका विभिन्न विद्यालयबाट जम्मा २४ टोली सहभागी भएका थिए। प्रतिस्पर्धात्मक तथा उत्साहपूर्ण प्रतियोगितामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै मनकामना सेकेन्डरी स्कुल प्रथम स्थान हासिल गर्न सफल भएको छ। त्यसैगरी बोधि सदन स्कुल दोस्रो स्थानमा रहँदा आयोजक जुगल नवगुरुकुल ले तेस्रो स्थान हासिल गरेको छ।

प्रतियोगिताका उत्कृष्ट खेलाडीहरूलाई विशेष पुरस्कारसमेत प्रदान गरिएको थियो। जुगल स्कुलका दीपाञ्जल भट्टराई ले उत्कृष्ट गोलरक्षक (Best Goalkeeper) को उपाधि प्राप्त गरे भने मनकामना स्कुलका नोर्बु शेर्पा ले उत्कृष्ट खेलाडी (Best Player) को उपाधि जित्न सफल भए। प्रतियोगिताले विद्यार्थीहरूमा खेलकुदप्रतिको रुचि, अनुशासन, नेतृत्व क्षमता, सहकार्य तथा आपसी सम्मानको भावना विकास गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको आयोजक पक्षले जनाएको छ।

प्रतियोगिताको मुख्य सन्देश “खेलौं जोशका साथ, जितौं सम्मानका साथ” रहेको थियो।

नेपालमा सेरिब्रल पाल्सीबाट पीडित बालबालिकाको सहयोगार्थ एक च्यारिटी कार्यक्रम आयोजना गर्दै नेप्लिज नर्सिङ एसोसिएसन युकेले आफ्नो १८ औं वार्षिकोत्सव मनाएको छ।

अल्डरसटमा आयोजित कार्यक्रमको  बरो अफ रसमूरका मेयर पिटर कलमले दीप प्रज्वलन गरी उद्घाटन गरे । कार्यक्रमको सुरुमा नेपाल तथा युकेको राष्ट्रिय गान बजाउनुका साथै हालै पाकिस्तानमा गएको हिमपहिरोमा परी ज्यान गुमाएका चर्चित पर्वतारोही निर्मल पुर्जा (निम्सदाइ) लगायत अन्य पर्वतारोहीहरूको सम्झनामा एक मिनेट मौनधारण गरिएको थियो।

 समारोहलाई सम्बोधन गर्दै रसमूर बरोका मेयर पिटर कलमले युकेको बहुसांस्कृतिक समाजमा नेपाली तथा गोर्खा समुदायले उल्लेख्य योगदान पुराएको बताए। उनले अनुशासित, सभ्य र सहृदयी नेपाली नर्सहरुले पुराएको योगदानको प्रशंसा गर्दै यो ‘लिगेसी’ नयाँ पुस्तालाई पनि हस्तान्तरण गर्न सुझाव दिए । त्यसैगरी रसमूर काउन्सिलका काउन्सिलर जीव बेलबासेले नेपाली नर्सहरूले बेलायती समाज र नेपाली समुदायलाई पुर्‍याएको सेवाको सराहना गरे। मेयर कलमलाई नेपाली ढाका टोपी र शल ओढाएर सम्मान गरिएको थियो। सन् २००८ मा स्थापना भएको संस्थाको १८ औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा मेयर कलम, एनएचएस इंगल्याण्ड (लण्डन रिजन) को नर्सिङ्ग एण्ड क्वालिटी प्रोफेसनल एण्ड सिस्टम लिडरशीपकी निर्देशक मिस भिनिस थोमस तथा संस्थाकी अध्यक्ष रश्मिता दर्लामीले केक काटे ।

नेप्लिज नर्सिङ एसोसिएसन युकेकी अध्यक्ष रश्मिता दर्लामीले सन् २०१५ देखि एसोसियसनमा आबद्ध भएको स्मरण गर्दै संस्था अहिले सामाजिक समूहबाट एक व्यावसायिक संस्थाका रूपमा विकास भएको बताइन्। “हाम्रो वास्तविक उपलब्धि नै असहाय र सेवाको आवश्यकता भएकाहरूको सेवा गर्नु हो। ‘एकपटकको नेपाली सधैंको नेपाली, एकपटकको नर्स सधैंको नर्स,’ यो विरासतलाई निरन्तरता दिन हामीलाई थप नर्सहरूको साथ चाहिएको छ,” उनले भनिन्।

 संस्थाकी उपाध्यक्ष इन्दिरा बस्याल तिवारी तथा प्रजु सापकोटाले सन् २००८ मा संस्था स्थापना भएदेखि हालसम्म संस्थाले गरेका कामहरुबारे संक्षेपमा जानकारी दिए।

सांस्कृतिक प्रस्तुति तथा सचेतना

सेरिब्रल पाल्सीबारे सचेतना फैलाउन ‘सेल्फ हेल्प ग्रुप फर सेरिब्रल पाल्सी नेपाल’ को वृत्तचित्र प्रदर्शन गरिनुका साथै अध्यक्ष रश्मिता दर्लामीद्वारा लिखित तथा निर्देशित जनचेतनामूलक नाटक मञ्चन गरिएको थियो। नाटकमा एनएनए युकेका कार्यसमिति सदस्यहरु आशा धौगोडा, अल्पना अधिकारी, लर्निङ्ग एण्ड डेभलपमेन्ट कोअर्डीनेटर चित्रा संजेल तथा अमेलिया संजेलले रोल प्ले गरेका थिए।

कार्यक्रममा बाँसुरी वादक धनबहादुर गुरुङ र कम्युनिटी नर्स रति श्रेष्ठको बाँसुरी धुन, प्रबोध भण्डारीको मादल वादनका साथै बिनु लामिछाने घिमिरे, अदिति अधिकारी, वेदिशा भट्ट, सुरक्षा भट्ट लगायतको नृत्य प्रस्तुतिले रौनक थपेको थियो। त्यस्तै वयोवृद्ध कलाकार सेवानिवृत्त क्याप्टेन वीर बहादुर गाहाले लोकप्रिय गीतहरु गाएर सहभागीहरुलाई नचाएका थिए।

संस्थाको तर्फबाट आउँदो सेप्टेम्बरमा हाफ म्याराथनमा भाग लिन लागेकी कार्यसमिति सदस्य सुनिता बोहोरा कार्की र कलाकारहरूलाई सम्मान गरिएको थियो। त्यस्तै कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग गर्ने प्रायोजकहरू होम इन्स्टेड (ग्रिनिच एण्ड बेक्स्ली), ए स्टार फाइनान्सियल सलुशन्स युके, इरो सुशी, गोर्खा कन्स्ट्रक्शन लिमिटेड, एभरेस्ट लाउन्ज, बीर होम्स, नेपाल फूड, ब्रिज इन्टरन्याशनल कन्सलटेंसी, माइग्रेशन लिमिटेड  लगायतलाई मायाको चिनो प्रदान गरिएको थियो । साथै, राफल पुरष्कारको व्यवस्था पनि गरिएको थियो।

हिलिङ्डन गोर्खा नेपाली समाजका अध्यक्ष शुक्र तामाङले कार्यक्रमको पूर्ण सफलताको कामना गर्दै ४३० पौण्ड सहयोग हस्तान्तरण गरे। त्यस्तै  एनआरएनए युकेका अध्यक्ष प्रेम गाहा मगरले ३०० पौण्ड सहयोग घोषणा गरे। अन्य दाताहरुले पनि सहयोग प्रदान गरेका थिए।

कार्यक्रमको अन्त्यमा अध्यक्ष दर्लामीले सबै सहभागी, प्रायोजकहरु, पाहुना, संस्थाका पदाधिकारी तथा सदस्यहरुलाई हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गरिन् । कार्यक्रमको सञ्चालन संस्थाकी कल्याणकारी संयोजक बिनु लामिछानेले गरेकी थिइन्। कार्यक्रममा तमु धी युकेका अध्यक्ष जुमकाजी गुरुङ तथा श्रीमती कमला गुरुङ, चेल्सी एण्ड वेष्टमिन्स्टर एनएचएस ट्रष्ट नर्स प्लाण्ड केयर लीड जियान्डेल चकुंडा, बेलायतस्थित विभिन्न संघसंस्थाका पदाधिकारी, व्यवसायी तथा समाजसेवीहरुको उल्लेख्य उपस्थिति थियो।

नेप्लिज नर्सिङ्ग एसोसियसन युकेले जुम्लामा मितेरी बर्दिंग सेन्टर स्थापना गरेको छ भने नेपालमा महाभूकम्प र कोभिड महामारीको बेला पनि सघाएको थियो।

यसबाहेक संस्थाले बेलायतका विभिन्न स्थानमा भूतपूर्व गोर्खा लगायत नेपाली समुदायका लागि स्वास्थ्य शिविरहरु संचालन गर्दै आएको छ।

काठमाडौं, भाद्र ८ ।

बुढानीलकण्ठ नगरपालिका वडा नम्बर १० र ११ को सिमाना मा रहेको कपन ह्यान्डबल मैदानमा दैनिक रुपमा दुर्घटना हुने गरेको छ। निकै ओरालो र सिधा सडक रहेको सो स्थानमा भइरहेको निर्माण कार्य र सोबाट आएको बालुवा सडकमा थुप्रिदा दुर्घटनाको जोखिम निकै बढेको हो।

दैनिक रूपमा दुर्घटना हुने र सवारी साधनहरूमा असर पर्ने देखिएको र सोको सूचना तथा जानकारी स्थानीय तह लगायतका सरोकारवाला निकायमा हुँदा हुँदै पनि उनीहरुले देखाएको उदासिनताप्रति स्थानीयहरूले आक्रोश व्यक्त गरेका छन्।
निकै जोखिमपूर्ण सो स्थानमा दैनिक दुर्घटना भइरहेको र अब सो स्थानमा दुर्घटनाबाट मान्छेको ज्यान गएपछि मात्रै सुतिरहेका सरोकारवाला निकायहरु उठ्ने भन्दै स्थानीयहरुले व्यङ्ग्य समेत गरेका छन्।

विभिन्न संचार माध्यमहरू र व्यक्तित्वहरुले पनि सरोकारवाला निकाय स्थानीय तह र अन्य पक्षहरूमा पनि जानकारी गराउँदा समेत पनि सो स्थानमा कुनै पनि सुरक्षाका उपायहरु र सचेतनाका बोर्डहरू समेत नराख्नुलाई निकै लापरबाही पुर्ण कार्यको रुपमा हेरिएको छ।

समाजमा हुने सानातिना विवाद औपचारिक न्यायिक प्रकृयामा लाग्दा अन्य जटिल न्यायिक विवादमा न्यायालयले पर्याप्त समय दिन नसक्दा, न्यायमा ढिलाइ हुने अवस्था आउँछ । साना विवादमा मेलमिलाप हुन सके समाजमा सुमधुर सम्बन्ध कायम हुन सक्छ जसमा मेलमिलापकर्ताको भूमिका महत्वपुर्ण हुन्छ ।
न्याय सम्पादनमा मेलमिलापकर्ताको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ । त्यसैले स्थानिय तहदेखि सर्बोच्च अदालतमा समेत मेलमिलाप केन्द्रको स्थापना गरिएको छ ।  विवाद समाधान गर्ने विभिन्न उपायहरू रहेका छन् । मेलमिलाप विवाद समाधानको विभिन्न उपाय मध्येको सर्वोत्तम उपाय हो । मुद्दा वा विवादका पक्षहरू बीचको विवादमा मान्य सहमतिमा पुग्न निष्पक्ष र तटस्थ तेस्रो पक्षबाट सहजकर्ताको रूपमा कार्य गर्ने र वार्ताको स्वेच्छिक र गोपनीय प्रक्रिया मेलमिलाप हो ।

आँफैले रोजेको मेलमिलापकर्ताको सहयोगमा दुवै पक्ष सहभागी भै छलफल गरी चित्त बुझ्ने गरी विवाद टुङ्गो लगाउने तरिकालाई मेलमिलाप भनिन्छ । मेलमिलापकर्ता भनेको के हो ? पक्षहरूबीचको विवादलाई छलफल गराई सहज वातावरण निर्माण सिर्जना गर्न तथा सो विषयमा सहमति कायम गर्नका लागि विवाद वा मुद्दाका पक्षहरूलाई उत्प्रेरित गर्ने तथा विवादित कुनै वा सबै विषयवस्तुमा मेलमिलाप गराउने उद्देश्यले सहजकर्ताको रूपमा कार्य गर्न पक्षहरूले रोजेको व्यक्ति वा संस्थालाई मेलमिलापकर्ता भनिन्छ ।
सामान्यतया पारिवारिक विवाद, लेनदेन, जग्गा जमिन जस्ता देवानी प्रकृतिका मुद्दा, सानातिना कुटपिट, लुटपिटल गायतका फौजदारी मुद्दाहरू र व्यापार वा व्यवसायिक प्रकृतिका कुनै पनि विवादमा मेलमिलाप प्रक्रिया अपनाउन सकिन्छ । तर, नेपाल सरकारवादी हुने अर्थात् गम्भीर प्रकृतिका फौजदारी मुद्दामा मेलमिलाप हुन सक्दैन । मेलमिलापकर्ता भन्नाले मेलमिलाप प्रक्रिया सञ्चालन गर्न योग्य र मेलमिलापको तालिम प्राप्त दक्ष व्यक्ति हो । हरेक अदालतका मेलमिलाप केन्द्रहरू र सामुदायमा सञ्चालित खासगरी गा.वि.स. सञ्चालित मेलमिलाप केन्द्रहरूमा यस्ता मेलमिलापकर्ताहरू सूचीकृत रहेका हुन्छन् । घर–परिवार, छर–छिमेक र समुदायमा रहेका समझदार व्यक्ति वा पक्षले पत्याएको त्यस्ता व्यक्तिहरूसमेत तालिम नै नलिएको भएपनि मेलमिलापकर्ता हुन सक्छन् ।

मेलमिलापकर्ताले समझदारीको वातावरण बनाई दुवै पक्षहरूलाई मान्य हुने गरी सहमतिमा पु¥याउन निष्पक्ष र तटस्थ सहजकर्ताको भूमिका निर्वाह गर्छ । मेलमिलापकर्ताले कसैको पक्ष लिदैन र कुनै कानूनी सल्लाह पनि दिदैन । पक्षहरूले आफै निर्णयमा पुग्ने हो र पक्षहरूलाई निर्णयमा पुग्न मेलमिलापकर्ताले सहयोग र सहजीकरण गर्दछ ।
मेलमिलाप गर्दा दवै पक्षलाई आफ्नो भनाई राख्ने अवसर दिनु पर्छ मेलमिलापकर्ताले आवश्यकक्ताअनुसार पक्षहरू छलफल गर्न सक्छन् एउटा छिटो छरितो उपाय भएकोले यसमा समय र पैसा दुवै बचत हुन्छ । विवाद प्रिय हुँदैनन् । विवाद सिर्जना भइसकेपश्चात त्यसका उपयुक्त, न्यायिक एवं न्यायोचित सम्बोधन हुन जरुरी हुन्छ । विवादको समयमा समाधान हुन नसक्ने हो भने यसले सकारात्मक नतिजा दिँदैन। विवादको सही समाधान भएमा समाजमा शान्तिपूर्ण अवस्था सिर्जना हुन सक्छ ।

अदालतको कार्यबोझ घटाउन,न्याय सरल एवं कम खर्चिलो बनाउन, मेलमिलाप अपनाउनुपर्ने अवधारणा विकसित हुँदै आएको छ । मेलमिलापकर्ताको सहजीकरण र पक्षहरूको संलग्नता एवं सहकार्यमा विवादको स्थायी समाधान गर्न सकिने मेलमिलाप पद्धतिमा मूलतः पारिवारिक विवाद एवं उपभोक्ता हित संरक्षणसम्बन्धी विवाद मेलमिलापबाट समाधान हुन उपयुक्त मानिन्छ। शीघ्र, सरल कार्यविधि, समय र श्रमको बचत हुने, गोपनियता कायम हुने, जित–जितको अवस्था हुने एवं स्वेच्छिक संलग्नता हुने भएकाले पनि मेलमिलापप्रतिको आकर्षण बढ्दो क्रममा रहेको पाइन्छ ।
कानुनी विवादमा न्याय निरूपणका तह धेरै हुने, मुद्दा फैसला र कार्यान्वयनमा समय लाग्ने हुँदा विवाद समाधानका वैकल्पिक उपायको खोजी गरियो ।  सानो–ठूलो, बलियो–कमजोर केही नभनी आपसी मन, व्यवहार र कागजातमा बाँधिने, समाहित हुने विधि मेलमिलाप हो ।  समाजमा हुने सानातिना विवाद औपचारिक न्यायिक प्रकृयामा लाग्दा अन्य जटिल न्यायिक विवादमा न्यायालयले पर्याप्त समय दिन नसक्दा, न्यायमा ढिलाइ हुने अवस्था आउँछ । साना विवादमा मेलमिलाप हुन सके समाजमा सुमधुर सम्बन्ध कायम हुन सक्छ ।

पूर्वाग्रही, पक्षपाती र प्रकृयामुखी मात्र हुने, अवस्थामा मेलमिलापले गति लिन सक्दैन । मेलमिलापकर्ताका रूपमा भूमिका खेल्ने व्यक्ति कानुनतः योग्य, तालिमप्राप्त, हुनुका साथै विचारमा तटस्थता, भूमिकामा सक्रियता र कर्तव्यमा क्रियाशीलताका साथ अगाडि बढ्नु जरुरी हुन्छ ।  मेलमिलाप पद्धतिको अनुशरणबाट समाजमा मेलमिलापयुक्त समाज निर्माण हुने आशा गर्न सकिन्छ पक्षहरू आफैले विवादको समाधानका उपाय तय गर्ने भएकोले मुद्दा छिट्टै टुङ्गो लाग्छ ।दुवै पक्षको सन्तुष्टी हुने भएकाले जितको अनुभूति हुन्छ । मेलमिलाप प्रक्रियाबाट भएको मिलापत्र पक्षको निर्णयमा हुने भएकोले अदालती निर्णय सरह नै लागू हुन्छ । तसर्थ पनि न्याय सम्पादनमा मेलमिलापकर्ताको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ । पछिल्लो समय देवानी प्रकृतिका हरेक मुद्धालाई मेलमिलाप केन्द्रमा पठाउने गरिन्छ ।

(लेखक गिरी मेलमिलाप कर्ता तथा अधिवक्ता हुन्)

पहाड फाट्छ
ज्वाला उठ्छ
रातो लाभा बग्छ
लिन्छ आगोको बाटो
वन डढाउँछ
चराहरू
र वन्यजन्तु भागाभाग
हरियाली सपना
खरानी बनाइदिन्छ

कसले
उक्सायो यस्तो क्रन्दन ?
कसले
बिगार्यो सन्तुलन?
मानवकै लोभ
स्वार्थको खेल
सुविधाको विशेष टहल
प्रकृतिको सहनशीलता
हुँदै छ फेल
हुन त
हो रौद्रता पनि सन्देश
देखाउने
सुध्रिने बाटो भन्दै
संरक्षणमा सर
सम्मान गर
प्रकृतिलाई फेरि
मुस्कान भर
शान्ति फर्कोस्
हरियाली छाओस्
जीवनको गीत
फेरि गाओस्
स्नेहमयी बनोस्
प्रकृति हाम्रो
साथमा रहोस्
तर होइन
रौद्ररुपा प्रकृति !

सहकार्य : कपन बानेश्वर साहित्यिक साप्ताहिक