१. दुख्खकाआँसु झार्दैछिन् आमा के दशैँतिहार
देखिँनमैले बलेको धप्प देशको मुहार
आएर दशैँ सकेन भोटेकोशीको घाउ पुर्न
भन्दछिन् केही औषधी छैन दुखाई उतार्न

२. अरुझैँ दिन भएन किन? भाद्रको त्यो दश
लगेका मेरा छोरी र छोरा आउन्नन् वापस
लगाए पनि जमरा टीका फिका छ यो शिर
उज्याला छैनन् यो मनभित्र कार्तिक मंसिर

३. के नदी पनि देखिन सक्छ हिमाल छुन्छझैँ
समय किन देखिने गर्छ रजालो बुन्छझैँ
जिन्दगी किन अडिने गर्छ धपक्कधपक्क
सन्तान मेरा टाँसिएकिन माटोमा लपक्क

४. हजारौँलाई बगाई आज त्रिशुली रुँदैछ
अनुहार ढाकी लागेको कालो विस्तारै धुँदैछ
धेरैको शोक बोकेर धेरै रुँदैछ धरती
के दीपावली मनाऊँ हामी? बिर्सेर दुर्गति

५. हिमालहाम्रो देखिन्छ राम्रो सुनझैँ टल्केको
यसमापनि कसरी हुन्छ विनाशअल्झेको
आशंकाहरु बढेका हेर ढाकेर आकाश
तातेर धर्ती विस्तारै डाक्न थालेछ विनाश

६. यो बेला खुसी मानेर पर्व मनाऊँ कसरी ?
झिलि र मिलीआँगनचोक बनाऊँ कसरी ?
मनको फाँट र वस्ती हेर समस्त जीर्ण छन्
खोलाका तिर बसाई निम्ति जोखिम पूर्ण छन्

७. शान्तिले डाँडो काटेको बेला के पर्व उत्सव?
कान्तिको मोति डुबेको बेला को हाँस्न सक्छ र ?
हेरेर बस्छिन् आमाले बाटो उज्यालो कहाँ छ ?
प्रकृतिलाई सम्मान गर्ने पध्दति जहाँ छ ।

सहकार्य : कपन बानेश्वर साहित्यिक साप्ताहिक

कपन अनलाइन
काठमाडौं कात्तिक २० ।

क्यानडास्थित एक अन्तरराष्ट्रिय सामाजिक न्याय संगठनले ब्रिटिश  सरकारलाई ट्रान्स-अटलान्टिक दास व्यापार, औपनिवेशिक शोषण, जातीय विभेद र जातमा आधारित भेदभावको  ऐतिहासिक विरासतप्रति औपचारिक क्षमायाचना गर्न तथा व्यापक पुनर्पूर्तिपरक न्याय (Reparatory Justice) को ढाँचा निर्माण गर्न आग्रह गरेको छ।

टोरन्टोमा मुख्यालय रहेको ‘सहयात्रा इन्टरन्याशनल एलायन्स फर सोशल जस्टिस’ ले ब्रिटिश  प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहमलाई पठाएको ज्ञापनपत्रमा बेलायतले दास व्यापारमा आफ्नो ऐतिहासिक भूमिकाका लागि औपचारिक माफी माग्ने सम्भावनाप्रति देखाएको सकारात्मक संकेतको स्वागत गरेको छ। तर संस्थाले केवल माफी पर्याप्त नहुने भन्दै ऐतिहासिक अन्यायका दीर्घकालीन प्रभावहरू सम्बोधन गर्न ठोस कदम आवश्यक रहेको जनाएको छ।

‘सहयात्रा इन्टरन्याशनल एलायन्स फर सोशल जस्टिस’ का  सभापति डा. द्रोण प्रकाश रसाली र  अध्यक्ष सन्तोष विश्वकर्माद्वारा हस्ताक्षरित ज्ञापनपत्रमा बेलायतले “पश्चात्तापको राजनीति” भन्दा माथि उठेर ऐतिहासिक स्वीकारोक्ति, संस्थागत जवाफदेहिता तथा पुनर्पूर्तिपरक कार्ययोजनामा आधारित दृष्टिकोण अपनाउनुपर्ने उल्लेख छ।

ज्ञापनपत्रमा ब्रिटिश साम्राज्य ट्रान्स-अटलान्टिक दास व्यापारको प्रमुख योजनाकार तथा लाभग्राहीमध्ये एक रहेको उल्लेख गर्दै लाखौं अफ्रिकीहरूलाई जबर्जस्ती दास बनाएर अटलान्टिक पार लगिएको र उनीहरूको श्रमबाट व्यापारी, वृक्षरोपण मालिक, वित्तीय संस्था तथा सरकारहरूले व्यापक आर्थिक लाभ उठाएको दाबी गरिएको छ।

 संस्थाले सन् १८०७ मा दास व्यापार र सन् १८३३ मा अधिकांश ब्रिटिश साम्राज्यभित्र दास प्रथा उन्मूलनको ऐतिहासिक महत्व स्वीकार गरे पनि दास मालिकहरूलाई क्षतिपूर्ति दिइएको तर स्वतन्त्रता, श्रम र मर्यादा गुमाएका दासहरूलाई कुनै तुलनात्मक क्षतिपूर्ति नदिइएको तथ्यलाई पुनर्पूर्ति सम्बन्धी बहसको केन्द्रीय विषयका रूपमा उठाएको छ।

 सहयात्रा इन्टरन्याशनलले दास प्रथाका पुस्तान्तरण प्रभावहरू उन्मूलनपछि पनि समाप्त नभएको र यसको विरासत अहिले  पनि आर्थिक असमानता, जातीय विभेद, स्वास्थ्य असमानता तथा सामाजिक वञ्चितीकरणका रूपमा देखिएको जनाएको छ।

ज्ञापनपत्रले दक्षिण एसियामा ब्रिटिश राजका औपनिवेशिक नीतिहरूले जातमा आधारित सामाजिक संरचनालाई संस्थागत रूपमा बलियो बनाउन भूमिका खेलेको विषय पनि उठाएको छ। भारतमा औपनिवेशिक प्रशासनले कानुनी तथा प्रशासनिक माध्यमबाट सामाजिक श्रेणीकरणलाई सुदृढ गरेको तथा नेपाल लगायत दक्षिण एसियाका अन्य क्षेत्रमा समेत यस्ता संरचनाहरूलाई प्रभाव पारेको ज्ञापनपत्रमा उल्लेख  छ।

उक्त संस्थाका  अनुसार, क्यारेबियन क्षेत्रको दासत्व र दक्षिण एसियाको जातीय भेदभाव ऐतिहासिक रूपमा फरक विषय भए तापनि दुवैले वंशानुगत हैसियत, बहिष्करण र विभेदले कसरी पुस्तौंदेखि सामाजिक तथा आर्थिक असमानता सिर्जना गर्न सक्छ भन्ने देखाउँछन्। ज्ञापनपत्रमा बेलायतसँग पाँच मुख्य मागहरू राखिएका छन्। तीमध्ये औपचारिक राज्यस्तरीय क्षमायाचना, अन्तरराष्ट्रिय  पुनर्पूर्तिपरक संवाद, ऐतिहासिक जवाफदेहिता आयोगको गठन, पुनर्पूर्तिपरक न्यायको ढाँचा निर्माण तथा दासत्व, उपनिवेशवाद, जातीय विभेद र जातमा आधारित उत्पीडनबारे सार्वजनिक शिक्षा र अभिलेख संरक्षण समावेश छन्।

सहयात्रा इन्टरन्याशनलले ऋणको बोझ झेलिरहेका राष्ट्रहरूका लागि बेलायतले प्रस्ताव गरेको ऋण व्यवस्थापन सुधारलाई सकारात्मक कदम माने पनि ऋण पुनर्संरचना मात्रै पुनर्पूर्तिपरक न्यायको विकल्प हुन नसक्ने जनाएको छ। क्यारेबियन र अफ्रिकी साझेदारहरूसँग मिलेर व्यापक पुनर्पूर्तिपरक ढाँचा विकास गर्न समेत बेलायतलाई आग्रह गरिएको छ।

 ज्ञापनपत्रमा बेलायतले राष्ट्रसंघीय मानवअधिकार मापदण्डहरूप्रति थप प्रतिबद्धता जनाउँदै राष्ट्रमण्डलका सदस्य राष्ट्रहरू, संयुक्त राष्ट्रसंघ तथा नागरिक समाजसँग मिलेर समानता, गरिमा र सामाजिक न्याय प्रवर्द्धन गर्नुपर्ने उल्लेख गरिएको छ। साथै अफ्रिकी मूलका जनसमुदायका लागि संयुक्त राष्ट्रसंघले घोषणा गरेको दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय दशक (२०२५–२०३४) मा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्न पनि आह्वान गरिएको छ।

 ज्ञापनपत्रको अन्त्यमा संगठनले ऐतिहासिक अन्यायलाई स्वीकार गर्दै प्रभावित समुदायहरूसँग सार्थक संवाद र पुनर्पूर्तिपरक कार्यमार्फत बेलायतले विश्वव्यापी नैतिक नेतृत्व प्रदर्शन गर्न सक्ने उल्लेख गरेको छ। यसले विगतका गल्तीहरू उल्टाउन नसकिने भए पनि तिनका दीर्घकालीन प्रभावलाई स्वीकार र सच्याउन सम्बोधन गर्दै क्षतिपूर्ति गर्न सकिनेमा जोड दिएको छ।

उक्त ज्ञापनपत्रको प्रतिलिपि सन् २०२६ मा एन्टिगुआ तथा बारबुडामा आयोजना हुने राष्ट्रमण्डल सरकार प्रमुखहरूको बैठक (CHOGM) का आयोजकहरूलाई समेत पठाइएको छ।

सन् २०२१ मा स्थापित सहयात्रा-इन्टरन्याशनल एलायन्स फर सोसल जस्टिस एक गैर-नाफामुखी संस्था हो।  यसको स्थापना  समानता, मानवअधिकार र सामाजिक न्यायको लागि काम गरिरहेका सामाजिक कार्यकर्ताहरूको समूहद्वारा गरिएको हो।

सबै प्रकारका जातीय भेदभाव उन्मूलनसम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासन्धि (CERD) ले सदस्य राष्ट्रहरूलाई घरेलु र अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा विद्यमान वंशमा आधारित भेदभावलाई सक्रिय रूपमा लड्न आग्रह गर्दछ। यी प्रयासहरूको बावजुद, ऐतिहासिक रूपमा सीमान्तकृत जाति समूहहरूलाई समान अवसरहरू प्रदान गर्ने र सामाजिक कलंक र भेदभावबाट मुक्त हुने कुरा सुनिश्चित गर्दै समानता र सामाजिक न्यायतर्फ विश्वव्यापी आन्दोलनको महत्त्वपूर्ण आवश्यकता रहेको छ। सहयात्राले यो महत्त्वपूर्ण आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्न अभियान चलाउँदै आएको छ।

क्यानडाको टोरन्टोमा मुख्यालय रहेको यो संस्थाले नेपाल, दक्षिण एसिया र विश्वव्यापी रूपमा जातीय भेदभाव अन्त्य गर्न बृहत् एकीकृत सामाजिक अभियान निर्माण गर्ने लक्ष्य पनि राखेको छ।

नेपाली कला, साहित्य, गीतसंगीत, पत्रकारिता, चलचित्र तथा सामाजिक क्षेत्रमा लामो समयदेखि योगदान पुर्‍याउँदै आएका स्रष्टा, साधक र विभिन्न क्षेत्रका विशिष्ट व्यक्तित्वहरू एउटै मञ्चमा सम्मानित भएका छन् । मिलाप मासिकको आयोजनामा बिहीबार काठमाडौंमा आयोजित विशेष समारोहमा बडादशैँ, तिहार, छठ तथा नेपाल संवत्-११४७ को शुभकामना आदान-प्रदानसँगै ‘टीका-गोपाल राष्ट्रिय गीतसंगीत पुरस्कार-२०८३’सहित विभिन्न सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गरिएको हो ।

नेपाली कला क्षेत्रका विशिष्ट व्यक्तित्व त्रि-देवी चैतदेवी सिंह, वसुन्धरा भुसाल र भुवन चन्दको प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न समारोहमा नेपाली कला, साहित्य, संगीत, पत्रकारिता, चलचित्र, सामाजिक सेवा तथा सांस्कृतिक क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउने व्यक्तित्वहरूलाई सम्मान अर्पण गरिएको थियो ।

कार्यक्रममा महाकाव्यकार खेमनाथ दाहाललाई ‘टीका-गोपाल राष्ट्रिय गीतसंगीत पुरस्कार-२०८३’ प्रदान गरिएको थियो । लोकप्रिय गायक तथा संगीतकार कन्हैया सिंहले आफ्ना मातापिताको नाममा कन्हैया र स्वर माधुरी अञ्जना गुरुङले स्थापना गर्नुभएको उक्त पुरस्कार दाहाललाई अर्पण गरिएको हो । प्रमुख अतिथि त्रय, मिलाप मासिकका सम्पादक एवं कार्यक्रमका सभापति कृष्ण भुसाल तथा ‘टीका-गोपाल’ फाउण्डेशनकी अध्यक्ष गीता सिंह, सल्लाहकार कीर्तिमानी संगीतकार सन्तोष श्रेष्ठलगायतले दाहाललाई पुरस्कार अर्पण गर्नुभएको थियो । नेपाली साहित्यको विभिन्न विधा र गीतसंगीतमा योगदान पुर्‍याउँदै आउनुभएका दाहाललाई प्रदान गरिएको उक्त पुरस्कारले सिर्जनात्मक साधना र राष्ट्रिय गीतसंगीतको प्रवर्द्धनमा समर्पित व्यक्तित्वहरूको योगदानलाई सम्मान गर्ने उद्देश्यलाई थप सार्थक बनाएको आयोजकले जनाएको छ ।

समारोहमा मिलाप मासिकको आवरणमा समेटिएका विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तित्वलाई विशेषरूपमा सम्मान गरिएको थियो । ‘मिलाप कभर सम्मान’ प्राप्त गर्नेहरूमा उर्मिला श्रेष्ठ, विक्रमभक्त जोशी, राजु सिंह, खेमनाथ दाहाल, अम्बिका गुरुङ, उत्तम केसी, वसन्त वित्यासी थापा, देवेन्द्र बजगाईं, सुमिना श्रेष्ठ, निशिता जोशी, रश्मी पाण्डे, राज टाइगर, सुनिता कुँवर, मनोज परियार र सन्दीप भुजेल रहनुभएको थियो ।
त्यसैगरी, कला, साहित्य, पत्रकारिता, सामाजिक सेवा तथा विभिन्न क्षेत्रमा सक्रिय रही उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउने डा.मोहनलाल घिसिङ, सीतारम पोखरेल, आरपी पन्त, गोपालकाजी कायस्थ, विजयरत्न तुलाधर, विनोद देवकोटा, सरोज बास्तोला, मञ्जु लावती, शशी लुमुम्बू, राधाकुमारी दाहाल, योगराज पाण्डे ‘रञ्जन’, अशोक बराल, शान्ति गुरुङ, वसन्ती सदा शंकर, विन्दिरा श्रेष्ठ, स्वस्तिका पन्थी र सुमन सापकोटालगायतलाई ‘मिलाप सम्मान’ प्रदान गरिएको थियो।

कार्यक्रममा बोल्ने वक्ताहरूले नेपाली कला, साहित्य र संगीत राष्ट्रिय पहिचान, भाषा, संस्कृति तथा सामाजिक चेतनाका महत्त्वपूर्ण संवाहक भएको उल्लेख गर्दै स्रष्टाहरूको योगदानको उचित कदर हुनुपर्नेमा जोड दिएका थिए । उनीहरूले लामो समयदेखि सिर्जना र साधनामा समर्पित व्यक्तित्वलाई सम्मान गर्ने यस्ता कार्यक्रमले नेपाली सिर्जनात्मक क्षेत्रको गरिमा बढाउनुका साथै नयाँ पुस्तालाई कला, साहित्य र संगीतको क्षेत्रमा अघि बढ्न प्रेरणा दिने धारणा राखेका थिए ।

प्रमुख अतिथि वसुन्धरा भुसालले नेपाली कला क्षेत्रको विकास र संरक्षणमा स्रष्टाहरूको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको उल्लेख गर्दै उहाँहरूको योगदानको सम्मान गर्ने कार्य प्रशंसनीय भएको बताउनुभयो । उहाँले यस्ता कार्यक्रमले विभिन्न विधामा सक्रिय प्रतिभालाई एकै ठाउँमा जोड्ने र आपसी सद्भाव तथा सहकार्यलाई प्रोत्साहन गर्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो ।

पुरस्कृति व्यक्तित्व दहालले आफूलाई पुरस्कार अर्पण गर्नुभएकोमा आयोजकप्रति हार्दिक आभार व्यक्ति गर्दै यहलोक र परलोकको प्रशंग सुनाउनुभएको थियो । आफूलाई पुरस्कार र सम्मानका लागि साहित्य सिर्जनामा मन लागेको बताउँदै निरन्तर कार्य गर्दै जाँदा विभिन्न पुरस्कार र सम्मान प्राप्त भएको बताउनुभयो ।

त्यस्तै, अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाजका पूर्वअध्यक्ष एवं साहित्यिक पत्रकार संघका अध्यक्ष राधेश्याम लेकाली, चलचित्र विकास बोर्डका सदस्य गणेश सुवेदी तथा ‘टीका-गोपाल राष्ट्रिय गीतसंगीत पुरस्कार’का सल्लाहकार एवं कीर्तिमानी संगीतकार सन्तोष श्रेष्ठले शुभकामना मन्तव्य व्यक्त गर्नुभएको थियो । उहाँहरूले मिलाप मासिकले नेपाली कला, साहित्य र संगीत क्षेत्रको प्रवर्द्धन तथा स्रष्टाहरूको सम्मानका लागि गर्दै आएको कार्यको प्रशंसा गर्दै समसामयिक विषयमा आ-आफ्ना धारणा राख्नुभएको थियो ।

कार्यक्रममा मिलाप मासिककी कार्यकारी सम्पादक गीता अधिकारीले स्वागत मन्तव्य राख्नुभएको थियो भने निर्देशक माधवराज खरेलले कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुभएको थियो । बालकलाकार काब्य अधिकारीले स्वागत नृत्य प्रस्तुत गरेर समारोहलाई थप आकर्षक बनाउनुभएको थियो । सो अवसरमा प्रमुख अतिथिलगायत विभिन्न विशिष्ट व्यक्तित्वलाई मायाको चिनोसमेत प्रदान गरिएको थियो ।

समारोहमा वरिष्ठ साहित्यकार लेखनाथ पोखरेल, अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज नेपाल च्याप्टरका महासचिव रमेश दाहाल, वरिष्ठ पत्रकार सानुकाजी श्रेष्ठ, तुलसी गिरी ‘भावुक’, डब्बु क्षेत्री, निमेश गौतम, साहित्यकार शैलेन्द्र चापागाईं, सविता बेहोसी, वरिष्ठ पत्रकार तथा गीतकार शान्तिप्रिय, वरिष्ठ कलाकार लय संग्रौला, नायिका तथा गायिका सारिका घिमिरे, निर्देशक रामशरण कोइराला र नायक श्रीदेव भट्टराईलगायत कला, साहित्य, पत्रकारिता तथा मनोरञ्जन क्षेत्रका विभिन्न विशिष्ट व्यक्तित्वहरूको उपस्थिति थियो ।

कार्यक्रमको समापन गर्दै सभापति एवं मिलाप मासिकका सम्पादक कृष्ण भुसालले स्रष्टा र साधकहरूको योगदानको सम्मान गर्नु नेपाली कला, साहित्य र संस्कृतिको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनको महत्त्वपूर्ण आधार भएको बताउनुभयो । उहाँले १७ वर्षदेखि निरन्तर प्रकाशन हुँदै आएको मिलापले विभिन्न क्षेत्रका प्रतिभालाई प्रोत्साहन गर्दै एउटै मञ्चमा जोड्ने अभियानलाई आगामी दिनमा पनि निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो ।

नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) क्रिकेटको उत्साहलाई सामूहिक रूपमा मनाउने उद्देश्यले काठमाडौंको कपनस्थित ह्यान्डबल खेल मैदानमा ‘एक्सट्रिम इनर्जी ड्रिंक फ्यान पार्क’ सञ्चालन हुने भएको छ।

 बुढानीलकण्ठ नगरपालिका वडा नं. १० को  आयोजनामा तथा एक्सट्रिम इनर्जी ड्रिंकको सहकार्यमा सञ्चालन हुन लागेको फ्यान पार्कमा एनपीएलका खेलहरू ठूलो स्क्रिनमार्फत प्रत्यक्ष प्रसारण गरिनेछ।आयोजकका अनुसार नोभेम्बर ५ देखि नोभेम्बर २१ सम्म हरेक दिन अपराह्न ५ बजेदेखि फ्यान पार्क सञ्चालन हुनेछ।

सो मैदानमा  एनपीएलका खेलको प्रत्यक्ष प्रसारणका अतिरिक्त सांगीतिक कार्यक्रम, मनोरञ्जनात्मक गतिविधि, खानाका विभिन्न स्टल तथा सामूहिक रूपमा क्रिकेट हेर्ने  वातावरण तयार हुने  आयोजकले जानकारी दिएको छ।

कपन अनलाइन
काठमाडौं कात्तिक १९ ।

बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाले कृषक सम्मेलन, कृषि तथा पशु उत्पादन प्रदर्शनी एवं बिक्री मेला आयोजना गर्ने भएको छ।

नगरपालिकाको नगर कार्यपालिकाको कार्यालयले एक सूचना जारी गर्दै स्थानीय कृषक, कृषि उद्यमी, उत्पादक तथा सर्वसाधारणलाई कार्यक्रममा सहभागी हुन अनुरोध गरेको छ।

नगरपालिकाका अनुसार स्थानीय स्तरमा उत्पादित कृषि तथा पशुपन्छीजन्य उत्पादनको प्रदर्शनी, बजारीकरण तथा उपभोक्तालाई स्थानीय उत्पादनको प्रयोग गर्न प्रोत्साहित गर्ने उद्देश्यले कार्यक्रम आयोजना गर्न लागिएकोनगरपालिकाले जानकारी दिएको छ।

प्रदर्शनी मेलामा स्थानीय कृषक तथा उत्पादकहरूले उत्पादन गरेका फूल, फलफूल, तरकारी, दूधजन्य पदार्थ तथा अन्य कृषि एवं पशुपन्छीजन्य उत्पादनहरू अवलोकन तथा खरिद–बिक्रीका लागि राखिनेछन्।

नगरपालिकाद्वारा जारी सूचनाअनुसार सो  मेला २०८३ साल कार्तिक २० र २१ गते बिहान ८ बजेदेखि दिउसो  २ बजेसम्म बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाको कार्यालय परिसर, हात्तीगौंडा, काठमाडौंमा सञ्चालन हुनेछ।

सुचना :

बुढानीलकण्ठ नगरपालिका–४ पासिकोटबाट जुवा खेलिरहेको अवस्थामा प्रहरीले नगद रु. १२ लाख २९ हजार ६०० सहित २३ जनालाई नियन्त्रणमा लिएको छ।

मिति २०८३ कार्तिक १७ गते मङ्गलबार राति करिब ११ः१५ बजे गोप्य सूचनाका आधारमा जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौँबाट खटिएको टोलीले पासिकोटस्थित दुईतले टिनको टहरामा छापा मारेको थियो।

नुवाकोटको बेलकोटगढी नगरपालिका–४ घर भएकी ४१ वर्षीया प्रतिभा तिमिल्सिनाले भाडामा लिएको कोठामा जुवातास (कौडा) खेलिरहेको अवस्थामा उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिइएको प्रहरीले जनाएको छ।

प्रहरीले घटनास्थलबाट ३३ थान कौडा, १७ बुक तास, नगद रु. १२ लाख २९ हजार ६००, २३ थान मोबाइल तथा विभिन्न सवारीसाधन बरामद गरेको छ।

पक्राउ परेका व्यक्तिहरूमाथि जुवासम्बन्धी कसुरमा अनुसन्धान गर्न जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौँबाट पाँच दिनको म्याद थप अनुमति लिइएको प्रहरीले जनाएको छ।

बुढानिलकण्ठ मन्दिर क्षेत्रमा निर्माण गरिएका संरचनाहरुमा डोजर चलेको छ। लामो समयदेखी अधिग्रहण र अन्य विषय बल्झिदा रोकिएको संरचना हटाउने काम आजबाट शुरु भएको हो।

कार्तिक १८ गते सो मन्दिर क्षेत्रमा रहेका विभिन्न अबैध र मुआब्जा बुझिसकेका संरचनाहरुमा डोजर चलाइएको हो।बुढानिलकण्ठ मन्दिरको विस्तार र विकासका लागि सो क्षेत्रमा रहेका विभिन्न संरचनाहरु हटाउनु [पर्ने माग लामो समयदेखी चलेपनि हालसम्म कुनै गतिविधि अगाडी बढेको थिएन।

देश विदेशका हिन्दु धर्मालम्बी र पर्यटकहरुको रोजाइमा पर्ने धार्मीक तथा पर्यटकीय स्थल हो बुढानिलकण्ठ जुन शिवपुरी -नागार्जुन रास्ट्रिय निकुन्जको मध्यवर्ती क्षेत्र भित्र पर्दछ।

विशेष मेला र पर्व बाहेक पनि दैनिक सयौ तिर्थालु र आन्तरिक पर्यटकले भ्रमण गर्ने यस मन्दिर क्षेत्रमा रहेका संरचना र पूर्वाधार साघुरो र कम रहेका कारण उनीहरुको बसाइ भने निकै छोटो हुने गरेको छ।

मन्दिर क्षेत्रमा रहेका सानातिना होटल र पसल बाहेक लामो समय सम्म पर्यटक रोक्न सक्ने पूर्वाधार नभएको सो स्थानमा रहेको मन्दिर परिसर पनि निकै सानो रहेको छ ।

धेरै पटक मन्दिर क्षेत्र विस्तारको पहल भए पनि विविध कारणले सो रोकिए संगै मन्दिर क्षेत्रमा कुनै ठुला पूर्वाधार निर्माण हुन् सकेका छैनन् ।

करिव ४२ वर्ष अगाडी देखि शुरु भएको मन्दिर क्षेत्र विस्तार तथा व्यवस्थापनको प्रयास केवल प्रयासमा सिमित बनेको थियो ।

मन्दिर परिसरमा मासु र मदिरा विक्री रोक्न स्थानीयको माग : नगरपालिकाको सुचना कसले तुहायो ?

 बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाले धार्मिक स्थल तथा मठमन्दिर वरपर मदिराजन्य पदार्थ बिक्री वितरण नगर्न/नगराउन सार्वजनिक सूचना जारी गरेकोथियो ।

नगरपालिकाले २०५६ सालको स्थानीय प्रशासन ऐन तथा प्रचलित कानुनी व्यवस्था अनुसार धार्मिक आस्था र सामाजिक मर्यादालाई ध्यानमा राख्दै यस्तो निर्देशन दिएको जनाएको थियो।

नगरपालिकाद्वारा जारी सूचनामा बुढानीलकण्ठ क्षेत्रभित्र रहेका धार्मिक स्थल तथा मठमन्दिरको ३  सय मिटर क्षेत्रभित्र मदिरा तथा मादक पदार्थ बिक्री वितरण नगर्न आग्रह गरिएपनि केहि जनप्रतिनिधि सहित स्थानीयहरुले डेलिगेसन सहित नगरपालिकामा आएर दवाव दिएपछी आफ्नै निर्णयबाट नगरपालिका पछाडी हटेको थियो।

ठुलो शंख्यामा भारत लगायतका मुलुकबाट आउने भक्तजनहरुले निर्वाध मासी र मदिरा बेच बिखन भएको देख्दा मन्दिर क्षेत्रमा भोजन गर्न निकै असजिलो मानेको एक स्थानीय मिठाइ पसलेले बताएका छन।

भगवान नारायणका भक्तहरुले यस्तो धर्मले बन्देज गरेको मदिरा र मासु देख्दा यहाँ खानपान गर्न हिचकिचाएको भन्दै उनले यसको यथासिघ्र समाधान खोज्नुपर्ने धारणा समेत राखेका छन।

यसमा अव नगरपालिकाले धार्मिक आस्था जोगाउला कि भोट बैंक बचाउने मेलोमा लाग्ला ? भन्ने प्रश्न पेचिलो बनेको छ।

नेपाली कांग्रेसको संस्थापन इतर पक्षको बुढानिलकण्ठ नगर कार्यसमितिको सभापतिमा प्रदीप सेन ठकुरी चयन भएका छन।

नेपाली कांग्रेसका पुर्व महामन्त्री शशांक कोइरालाको प्रमुख आतिथ्यता तथा पुर्व महामन्त्रि प्रकाश मान सिंहको विशेष आतिथ्यतामा भएको अधिवेसनले ठकुरीको नेतृत्वमा ३० सदस्यीय नगर कार्यसमिति चयन गरेको महाधिवेसन प्रतिनिधि प्रमोद अधिकारीले जानकारी दिएका छन।

त्यस्तै बुढानिलकण्ठ नगर कार्यसमितिको उपसभापतिमा धुर्व केसी र चनु नगरकोटी चयन भएका छन भने सचिवमा जयराम अधिकारी र सुभेक्षा कोइराला सिलवाल चयन भएका छन।

नेपाली कांग्रेस बागमती प्रदेश कमिटीका महामन्त्री राजु श्रेष्ठ, क्षेत्रीय सभापति सन्तोष भण्डारी  लगायतको उपस्थितिमा भएको सो अधिवेसनले सह सचिवमा दिलाशा नगरकोटी र अनन्त राज बानियालाई निर्वाचित गरेको छ ।

नेपाली खेलकुदमा लगानी र सहकार्य विस्तार गर्ने उद्देश्यसहित धनगढी एफसी र काठमाडौं स्पोट्र्स डेभलपमेन्ट भेन्चर्स प्रालिबीच साझेदारी भएको छ।
दुई संस्थाको सहकार्यमा फुटबल, क्रिकेटसहित अन्य खेलकुद गतिविधि सञ्चालन गर्ने उद्देश्यले सुदूरपश्चिम स्पोट्र्स भेन्चर्स कम्पनी स्थापना गरिएको छ।
नयाँ कम्पनीमा धनगढी एफसीका सञ्चालक सुवास शाही र काठमाडौं स्पोट्र्स डेभलपमेन्ट भेन्चर्सको समान लगानी रहनेछ । सम्झौताअनुसार डा. उपेन्द्र महतो नयाँ कम्पनीको अध्यक्ष, सुवास शाही सञ्चालक र अनुभव स्वाँर सिरोहिया कार्यकारी निर्देशक रहनेछन्। कम्पनीको सञ्चालक समितिमा अन्य सदस्य पनि थप्दै जाने जनाइएको छ।
काठमाडौं स्पोट्र्स डेभलपमेन्ट भेन्चर्सको टोली काठमाडौं गोर्खाजले नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) क्रिकेटमा प्रतिस्पर्धा गर्दै आएको छ। यसमा कान्तिपुर पब्लिकेसन, डा. उपेन्द्र महतो र याक एन्ड यति होटेल साझेदार छन्। यस साझेदारीसँगै क्रिकेटमा लगानी गरिरहेको संस्थाले फुटबलसहित अन्य खेलकुद क्षेत्रमा समेत आफ्नो संलग्नता विस्तार गर्न लागेको हो।
नयाँ कम्पनीअन्तर्गत धनगढी एफसीले हालै घोषणा भएको नेपाल फुटबल लिगमा सहभागिता जनाउनेछ। यसका साथै ग्रासरुट फुटबल र महिला फुटबलको विकासका लागि पनि लगानी गर्ने योजना बनाइएको छ।
छ वर्षअघि स्थापना भएको धनगढी एफसीले फ्रेन्चाइज मोडलमा सञ्चालित नेपाल सुपर लिग (एनएसएल) का तीन संस्करणमा प्रतिस्पर्धा गरिसकेको छ। गो ड्रिमर्स कम्पनीको स्वामित्वमा रहेको क्लबले पहिलो र दोस्रो संस्करणमा फाइनल खेलेको थियो भने तेस्रो संस्करणमा प्लेअफसम्मको यात्रा तय गरेको थियो।
सुदूरपश्चिमको प्रतिनिधित्व गर्दै आएको धनगढी एफसीले फुटबलमार्फत यस क्षेत्रलाई राष्ट्रिय खेलकुदसँग जोड्ने प्रयास गर्दै आएको छ। क्लबका अध्यक्ष तथा सञ्चालक सुवास शाहीले विभिन्न साझेदारसँग सहकार्य गर्दै क्लबको गतिविधि विस्तार गर्दै आएका छन्।
शाहीले नयाँ साझेदारीलाई नेपाली फुटबलमा लगानी भित्र्याउने सकारात्मक कदमका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
‘अहिलेको अवस्थामा लगानी भित्रिनुले नेपाली फुटबलमा ठूलो सन्देश जानेछ। व्यक्तिगत रूपमा मैले यसलाई निकै सकारात्मक रूपमा लिएको छु। काठमाडौं स्पोट्र्स डेभलपमेन्ट भेन्चर्सलाई धनगढी एफसीमा स्वागत गर्न चाहन्छु। यसले नेपाली फुटबलमा केही गर्न सकिन्छ भन्ने देखाएको छ,’ उनले भने।
यस्ता सहकार्यले अन्य क्लबका लागि पनि लगानीका ढोका खोल्ने विश्वास व्यक्त गर्दै शाहीले यसबाट सुदूरपश्चिमको पर्यटनलगायत अन्य क्षेत्रको विकासमा समेत सहयोग पुग्ने बताए।
काठमाडौं स्पोट्र्स डेभलपमेन्ट भेन्चर्सका तर्फबाट नयाँ साझेदारीमा जोडिएका अनुभव स्वाँर सिरोहियाले क्रिकेटमा गर्दै आएको लगानीलाई अन्य खेलकुदमा विस्तार गर्ने उद्देश्यले धनगढी एफसीसँग सहकार्य गरिएको बताए।
‘हामीले काठमाडौं स्पोट्र्स डेभलपमेन्ट भेन्चर्स प्रालिमार्फत क्रिकेटमा ठूलो लगानी गर्दै आएका छौं। यसलाई अन्य खेलकुदमा विस्तार गर्ने उद्देश्यले धनगढी एफसीमार्फत सुदूरपश्चिम स्पोट्र्स भेन्चर्समा जोडिएका हौँ। नेपालको लोकप्रिय खेल फुटबलसँग आबद्ध हुनु हाम्रा लागि ठूलो अर्थ राख्छ। नेपाली फुटबललाई अझ लोकप्रिय बनाउने उद्देश्यका साथ हामी आएका हौं,’ उनले भने।

सहकार्य : कपन बानेश्वर साहित्यिक साप्ताहिक